در نواحی سلیمانیه قطعه‌ای از پوست ــ نوشته‌شده به خط پهلوی و زبانی نزدیک به هورامی ــ کشف شده است که چند بیت مرثیه در آن ثبت شده است. این ابیات تصویری از شرایط اجتماعی و مذهبی کردها در آغاز دورهٔ اسلامی ارائه می‌کنند و نشان می‌دهند که در آن زمان بخش‌هایی از کردها، به‌ویژه هورامی‌ها، هنوز پیرو آیین زرتشتی بوده و اهورامزدا را می‌پرستیده‌اند. درون‌مایهٔ شعرها همچنین به یورش اعراب و ویرانی‌هایی که تا حوالی شهرزور امتداد یافته، اشاره دارد.
متن اشعار:
هوشان شاردوه گوره گورگان
زور کار ارب کردند خاپور
گنانی پاله هتا شاره زور
ژن و کینکان بدیل فشینا میرد
آزاتلی ره روی هونیا
روشت زردشتره ماند بیکس
بزیکانیکا هورمزد هیوجکس
معنای تقریبی این ابیات چنین گزارش شده است:
۱. پرستشگاه‌ها (هرمزگان) ویران گشتند، آتش‌ها خاموش شدند و بزرگان قوم در نهان پناه گرفتند. واژهٔ «هرمزگان» در این متن به معنای جایگاه‌های نیایش دانسته شده و در هورامی واژهٔ «مزگی» برای مسجد نیز از همین ریشه دانسته می‌شود.
۲. در بیت دوم به سختگیری و یورش اعراب اشاره می‌شود که روستاها و شهرها را تا سرزمین شهرزور ویران کردند.
۳. بیت سوم از اسارت زنان و دختران و کشته‌شدن دلیران سخن می‌گوید.
۴. در پایان آمده است که آیین زرتشت بی‌پناه ماند و هرمزد نیز گویی بر هیچ‌کس رحمت نیاورد.
گفته می‌شود این قطعه که بر پوست آهو نگاشته شده، امروزه در موزهٔ سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق نگهداری می‌شود.
غلامرضا رشید یاسمی در کتاب «کرد؛ پیوستگی نژادی و تاریخی او»
No comments:
Post a Comment