تا فکر شما که در غل و زنجیر است - آزادی دست و پایتان تزویر است - برخیز و غبار روح خود را بتکان - اندیشه نو شدن همان تغییر است - مهدی یعقوبی (هیچ)
Tuesday, August 08, 2023
ماجرای سرود عمو سبزیفروش
سرود ملی ایران از دوره قاجار تاکنون روند جالبی را طی کرده است. کشور ایران پنج سرود ملی دارد که هر یک بر اساس اتفاقات و ماجراهایی ساخته شده و سپس جای خود را به اثر دیگری دادهاند. «مهر خاوران» آخرین سرود ملی ایران است که از سال ۱۳۷۱ رسمیت داشته است.
احمد شاملو - مبارزه حافظ یک سرمشق برای من است
برای من جالب ترین جنبه ی حافظ، جنبه ی مبارزه جویانه ی اوست، مردی که در پُرفریب ترین دوره های تاریخی مملکت که خانقاه بازی و ریارکاری و عوامفریبی به اوج رسیده، تنها، می گویم تنها، البته می شود مثلا عبید را هم کنار او نشاند ولی عبید مسئله ی دیگری است. حافظ تنها در مقابل شیخان خانقاهی می ایستد و شروع به افشاگری می کند. و این در شرایطی است که آدم کش هائی مثل امیر مظفر و پسرش شاه شجاع از این خانقاه ها و از این زهدبازی ها برای مشروع جلوه دادن حکومتشان استفاده می کردند، و در واقع خانقاه ها شریک دربار بودند.این جنبه ی اجتماعی-سیاسی حافظ در مرتبه ی اول برای من فوق العاده مهم بود. بعد هم خوب آن جان شاعرش و آن زبان شسته رُفته و پر تحرکی که در اختیار دارد که در واقع برای ما که چند صد سال بعد از او به دنیا آمده ایم این دو سه جنبه ی حافظ برای من فوق العاده مهم بود.
Wednesday, July 26, 2023
رابیندرانات تاگور در ایران
ابیندرانات به معنی ایزد آفتاب است
داریوش شهبازی
تاگور در ۱۵ آوریل ۱۹۳۲ به همراه عروسش پراتیمادیوی و دینشاه ایرانی (از پارسیان نامدار هند) به دعوت دولت ایران به ایران رفت. جشن هفتادمین زادروز او در تهران برپا گردید. در این هنگام از رضاشاه خواست تا برای آموزش جوانان هندی استادی را به هندوستان به دانشگاه او بفرستد که او ابراهیم پورداوود را برگزید و به هندوستان فرستاد.
تاگور به ایران عشق میورزید. علاقه و عنایت او را به ایران از خطابه خوش آمدی به استاد پورداود در 1933 آشکار است:
«آقای پورداود به شما که پیک ایران بزرگ به هند هستید خوش آمد میگویم ما مردم ایران و هند به وسیله هنر و ادبیات و فلسفه پیوسته در ارتباط بوده و همیشه پیوند برادری داشتهایم ... میان ما روابط معنوی بر قرار بود ... در این زمان که بیداری آسیا شروع شده بار دیگر به کشف علایق دیرین موفق میشویم ... و جانها و دلها را به جستجوی حقیقت واداریم.»
ذکر حسین منصور حلاج عطار نیشابوری
تذکرة الاولیاء
آن قتیل الله فی سبیل الله آن شیر بیشهٔ تحقیق آن شجاع صفدر صدیق آن غرقهٔ دریای مواج حسین منصور حلاج رحمةالله علیه کار او کاری عجب بود و واقعات غرایب که خاص او را بود که هم در غایت سوز و اشتیاق بود و در شدت لهب و فراق مست و بیقرار و شوریدهٔ روزگار بود و عاشق صادق و پاک باز و جد وجهدی عظیم داشت و ریاضتی و کرامتی عجب و عالی همت و رفیع قدر بود او را تصانیف بسیار است بالفاظ مشکل در حقایق و اسرار و معانی محبت کامل و فصاحت و بلاغتی داشت که کس نداشت و دقت نظر و فراستی داشت که کس را نبود و اغلب مشایخ کبار در کار او ابا کردند و گفتند او را در تصوف قدمی نیست مگر عبدالله خفیف و شبلی و ابوالقاسم قشیری و جملهٔ متأخران الاماشاءالله که او را قبول کردند و ابوسعید ابوالخیر قدس الله
Monday, July 24, 2023
حاجی آقا صادق هدایت - نصیحت به فرزند
توي دنيا دو طبقه مردم هستند؛ بچاپ و چاپيده؛
اگر نميخواهي جزو چاپيدهها باشي، سعي كن كه ديگران را بچاپي
سواد زيادي لازم نيست، آدم را ديوانه ميكنه و از زندگي عقب مياندازه
فقط سر درس حساب و سياق دقت بكن! چهار عمل اصلي را كه ياد گرفتي، كافي است،
تا بتواني حساب پول را نگهداري و كلاه سرت نره، فهميدي؟ حساب مهمه!
بايد كاسبي ياد بگيري، با مردم طرف بشي، از من ميشنوي برو بند كفش تو سيني
بگذار و بفروش،
فردوسی در شاهنامه از مزدک میگوید
بپیچاند از راستی پنـج چـیـز
که دانا بر این پنج نفزود نیز
کجا رشک و کین است وخشم و نیاز
به پنجم که گردد بر او چیره آز
همیگفت هر کو توانگر بود
تهیدست با او برابر بود
نباید که باشد کسی بر فزود
Friday, July 21, 2023
سیمین دانشور - باید باکره باشی، باید پاک باشی
باید باکره باشى، باید پاک باشى!
براى آسایش خاطر مردانى که پیش از تو پرده ها دریده اند !
چرایش را نمیدانى فقط میدانى قانون است، سنت است ، دین است
قانون و سنت را میدانى مردان ساخته اند
اما در خلوت مى اندیشى به مرد بودن خدا و گاهى فکر میکنى شاید خدا را نیز مردان
Thursday, July 20, 2023
سهروردی عشق را از عشقه گرفته اند و عشقه آن گیاهی است که در باغ پدید آید،
عشق را از عشقه گرفته اند و عشقه آن گیاهی است که در باغ پدید آید، در بن درخت، اول بیخ در زمین سخت کند، پس سر بر آرد و خود را در درخت می پیچد و همچنان می رود تا جمله درخت را فرا گیرد، و چنانش در شکنجه کند که نم در میان رگ درخت نماند، و هر غذا که به واسطه آب و هوا به درخت می رسد به تاراج می برد تا آنگاه که درخت خشک شود، همچنان در عالم انسانیت که خلاصه موجودات است درختی است منتصب القامه که آن به حبه القلب پیوسته است و حبه القلب در زمین ملکوت روید و هرچه در اوست جان دارند.....و این جبه القلب دانه ای ست که باغبان از ازل و ابد از انبار خانهء "الارواح جنود مجنده" در باغ ملکوت در چمن "قل الروح من أمر ربی" نشانده است و به خودی خود آن را تربیت فرماید که " قلوب العارفین من اصایع الرحمن یقلبها کیف یشاء " . وچون مدد آب علم و "من الماء کل شیء حی" با نسیم " ان الله فی ایام دهرکم نفحات" از یمین الله مدد بدین حبه القلب می رسد،صد هزار شاخ و بال روحانی از او سر بر می زند ، از آن بشاشت و طراوت ،این معنی عبارت است که "انی لأجد نفس الرحمن من قبل الیمین".پس حبه القلب که آن را "کلمهء طیبه " خوانند،شجرهء طیبه شود و از آن شجره عکسی در عالم کون و فساد است که آن عکس را "ظل" خوانند و بدن خوانند و درخت منتصب القامه خوانند.و چون این شجره طیبه بالیدن آغاز کند و نزدیک کمال رسد، عشق از گوشه ای سر برآرد و خود را در او پیچید تا جایی رسد که هیچ نم بشریت در او نگذارد و چندان که پیچ عشق بر این شجره زیادت می شود،که آن شجرهء منتصب القامه زرد تر و ضعیف تر می شود تا به یکبارگی علاقه منقطع گردد. پس آن شجره روان مطلق گردد و شایسته آن شود که در باغ الهی جای گیرد که «فادخلی فی عبادی و ادخلی جنتی». وچون این شایستگی از عشق خواهد یافت،عشق عمل صالح است که او را بدین مرتبه می رساند که «الیه یصعد الکلم الطیب و العمل الصالح یرفعه».و صلاحیت استعداد این مقام است و آنچه گویند که فلان صالح است،یعنی مستعد است.پس اگر جان را به عالم بقا میرساند ، تن را به عالم فنا میبرد ، زیرا که در عالم کون و فساد هیچ چیز نیست که طاقت بار عشق تواند داشت...
شیخ شهاب الدین سهروردی ، رسالهء فی حقیقت عشق

















