سعدی - گلستان باب اول در سیرت پادشاهان
طایفهٔ دزدانِ عرب بر سرِ کوهی نشسته بودند و منفذِ کاروان بسته، و رعیّتِ بُلْدان از مَکایدِ ایشان مرعوب و لشکرِ سلطان مغلوب. بهحکمِ آنکه مَلاذی مَنیع از قلّهٔ کوهی گرفته بودند و مَلجأ و مأوای خود ساخته. مدبّرانِ ممالک آن طرف در دفعِ مضرّت ایشان مشاورت همیکردند که اگر این طایفه هم برین نَسَق روزگاری مداومت نمایند مقاومت ممتنع گردد.
هنگامی که روسها در حال بدار کشیدن آزادیخواهان و دلاوران تبریز در روز عاشورای سال ۱۲۹۰ بودند صدای طبل و سنج از کوچه پس کوچههای تبریز شنیده میشد و مردم تبریز در حال عزاداری برای حسین ابن علی بودند.
قصیده «جهنم» یکی از اشعار طنزآمیز، انتقادی و نمادین ملکالشعرا بهار است که در ظاهر تصویری هولناک از دوزخ میسازد، اما در باطن به نقد تند جامعه، خرافات و مدعیان دینداری زمانه خود میپردازد.
اگرچه ظاهر ابیات ابتدایی با توصیف اژدها، کرکس کوه قاف، چاه ویل و مارهای هشتپا بسیار مذهبی و ترسناک به نظر میرسد، اما بهار با رندی خاص خود، مسیر شعر را به سمت یک طنز سیاه اجتماعی کج میکند.
به دست آوردن صد پیروزی در صد نبرد، اوج مهارت نیست
تسلیم کردن دشمن بدون جنگیدن، اوج مهارت است
سون تزو
خواجه نظامالملک طوسی، وزیر نامدار سلجوقی، در ۱۰ رمضان ۴۸۵ هجری قمری (۱۴ اکتبر ۱۰۹۲ میلادی) در راه بغداد توسط یکی از فداییان اسماعیلی (حسن صباح) به ضرب چاقو به قتل رسید. این ترور در اوج قدرت او و درگیریهای سیاسی با دربار رخ داد.
مرگ نظامالملک ضربه بزرگی به امپراتوری سلجوقی وارد کرد. تنها ۳۵ روز پس از این واقعه، ملکشاه نیز به طرز مشکوکی درگذشت.
سقراط در مورد ایرانیان
در کتاب معروف " ضیافت (افلاطون) " مکالمه ای میان سقراط و " آلکبیادس " یکی از اشرافِ آتن صورت میگیرد و هنگامی که صحبت به مقایسه ی اشرافِ آتن و ایران و تربیت آنها میرسد سقراط به آلکبیادس که به دنبال رسیدن به تاج و تخت است چنین میگوید :
سقراط خطاب به آلکبیادس :
دجال
فریدریش نیچه
این متن بخشی از کتاب معروف «دجال» (The Antichrist) اثر فیلسوف بزرگ آلمانی، فریدریش نیچه است. نیچه در این بخش با لحن طنزآمیز و انتقادی خاص خود، به نقد روایتهای مذهبی درباره آفرینش و علم میپردازد.
The clergy know only one terrible danger, and that is science.
Nietzsche
روحانیون تنها یک خطر مهیب را می شناسند و آن علم است
نیچه در این کتاب، تقابل میان دین و علم از اینجا ریشه میگیرد:خطر علم برای دگمها: علم بر پایه «شک»، «پرسشگری» و «اثباتگرایی» استوار است. این ویژگیها پایههای جزماندیشی (Dogmatism) و باورهای کورکورانهای را که نهادهای مذهبی برای حفظ قدرت و نفوذ خود به آن نیاز دارند، متزلزل میکند.جستجوی حقیقت زمینی: روحانیون به دنبال حفظ اقتدار خود از طریق مفاهیم ماوراءالطبیعی هستند، در حالی که علم، انسان را به سوی حقایق ملموس، زمینی و اثباتپذیر هدایت میکند. از نظر نیچه، هر جا که علم رشد کند، خرافات و قدرتِ روحانیون کاهش مییابد.
سخنرانی رضاشاه هنگام عزیمت اولین سری از دانشجویان به اروپا
به غرب بروید علم آن ها را بیاموزید
متخصص شوید و به کشور خود برگردید
و به کشورتان خدمت کنید.
درحالیکه چشمانش اشک آلود بود گفت :
همه منتظر بازگشت شمایند! شاید آنوقت من نباشم،
اشک رضا شاه به روایت معروف استاد باستانی پاریزی در کتاب
«شاهنامه آخرش خوش است» اشاره دارد. ماجرای شبی است که پس از شنیدن ابیاتی از شاهنامه فردوسی درباره سرنوشت تلخ ایران باستان، شاه به شدت منقلب شد.جزییات این واقعه تاریخی به شرح زیر است:
در یکی از حجاریهای طاق بستان کرمانشاه، یک گروه موسیقی ترسیم شده است که بانوان نوازنده مشغول نواختن هستند و به نظر میآید چند نفر هم سرپرستی این گروه را بر عهده دارند.
*****
در سراسر آن بیابانهای فراخ بیپایان اگر نغمهیی طنین میافکند، سرود جنگ و غارت و نوای رهزنی و مردمکشی بود. نه پندی و حکمتی بر زبان قوم جاری بود و نه شوری و مهری از لبهایشان میتراوید. شعرشان توصیف پشگ شتر بود و خطبهشان تحریض به جنگ. به خلاف ایران که زبان آن سراسر معنی و حکمت بود. اندرزنامههای لطیف و سخنان دلپذیر داشت. کتابهای دینی و سرودهای آسمانی زمزمه مینمودند و داستانهای شیرین از پادشاهان گذشته در خداینامهها میسرودند.
مازیار؛ کابوس تازیان
در میانه سده سوم هجری، زمانی که خلافت عباسی در اوج قدرت بود و ایران هنوز از زخمهای سقوط ساسانیان خونچکان، مردی از دل جنگلهای انبوه طبرستان برخاست؛ مردی که نامش مازیار بود و سرنوشتش گره خورده بود به آخرین تلاشهای ایرانیان برای بازگرداندن استقلال و هویت از دسترفته. او نه یک شورشی ساده، بلکه وارث یکی از کهنترین خاندانهای ایرانی بود؛ خاندان کارنوندیان، بازماندگان سوخرا، سردار بزرگ ساسانی. در روزگاری که بسیاری از خاندانهای ایرانی یا در ساختار خلافت حل شده بودند یا قدرتشان را از دست داده بودند، مازیار هنوز بر کوههای صعبالعبور طبرستان تکیه داشت؛ جایی که عربها هرگز نتوانسته بودند کاملاً بر آن مسلط شوند.
